TÜRKİYE ECDAT YADİGARINA SAHİP ÇIKIYOR

TÜRKİYE ECDAT YADİGARINA SAHİP ÇIKIYOR

Başbakan Binali Yıldırım Dünya Turizm Forumu açılışında, tarihin korunmasının önemine vurgu yaptığı konuşmasında 15 yıl içerisinde ecdat yadigarı 5 bin eserin ihya edildiğini hatırlatmıştı.  O eserlerin büyük kısmı Osmanlı İmparatorluğu'nun 550 yıl hüküm sürdüğü Balkanlar’da yer alıyor. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), 2008 yılından 2016’ya kadar Balkanlar'da Osmanlı döneminden kalan cami, mevlevihane, tekke, türbe, çeşme ve hamamların dahil olduğu toplam 47 tarihi eseri restore etti. 14 tarihi eserin restorasyonuna da devam eden TİKA, 34 eserin aslına uygun olarak yenilenmesi için de proje ve hazırlık çalışmaları yürütüyor.

Balkanlar, Doğu Avrupa, Afrika, Asya, Latin Amerika ve Ortadoğu'daki 54 ülkede 56 ofisle faaliyet gösteren TİKA, hizmet götürdüğü ülkelerde sağlık, eğitim, tarım ve sosyal alanların yanı sıra kültürel alanlarda da önemli çalışmalara ve projelere imza atıyor. Bu kapsamda Türkiye, TİKA aracılığıyla Balkanlar’daki ecdat yadigarı tarihi eserlerin restorasyonuna yönelik projeler yapıyor.

Aslına uygun olarak restore edilen eserler arasında Atatürk'ün babası Ali Rıza Efendi'nin Makedonya’daki evi, Osmanlı döneminde önemli bir merkez olan Saraybosna’daki son Mevlevihane de bulunuyor. 1462'de inşa edilen, Yugoslavya döneminde benimsenen kültür politikaları nedeniyle yıkılan ve TİKA tarafından yeniden yapılan Mevlevihane, bugün "Balkanlar Mevlana Araştırmaları Merkezi” olarak hizmet veriyor.

UNESCO tarafından dünya mirası listesine dâhil edilen Sokullu Mehmet Paşa Köprüsü (Drina Köprüsü) de restore edilen bir diğer eser. Sokullu Mehmet Paşa tarafından 1571-1577 yıllarında Mimar Sinan’a yaptırılan köprünün restorasyonu 2016’da tamamlandı. Bosna eyaleti ile Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul arasındaki ana yol üzerinde inşa edilen köprü, çevresindeki köy ve şehirlerin gelişmesinde önemli rol oynadı.

TİKA'nın restore ettiği eserler arasında Arnavutluk'taki Preze Kale, Kruja Murat Bey, Elbasan Şehri Nazire, Korça Şehri İmrahorlu İlyas Bey ve Berat Şehri Kurşunlu Camileri; Bosna Hersek'teki Ferhadiye, Fatih Sultan Mehmet Careva Hünkar, Foça Hünkar Sultan II. Bayezid Camileri,  Mostar Karagöz Bey Medresesi ile Konjic Köprüsü; Bulgaristan'daki Aytos Sultan Beyazıt, Sofya Banyabaşı, Rusçuk Mirza Said Paşa Camileri; Karadağ'da Podgoritsa Nizam Camisi, Kosova'da Gazi Mestan Türbesi, Yanova Murat Paşa, Fatih, Yaşar Paşa, Emin Paşa Camileri, Lokaç Çeşmesi; Macaristan'daki Pecs İdris Baba-Türk Çeşmesi; Makedonya'daki Manastır Askeri İdadi Binası, Radanya Mahmut Ağa Camisi, Ohri Voska Hamamı, Ohri Zeynel Abidin Paşa Halveti Tekkesi Şadırvanı, Üsküp Mustafa Paşa Camisi, Kırçova Çullu Baba Tekkesi, Manastır İshak Çelebi Camisi ile Struga Mustafa Kebir Çelebi Camisi yer alıyor.  

Arnavutluk'taki Bekarlar,  Berat Hünkar, İşkodra Kurşunlu ve Ethem Bey Camileri; Bosna Hersek'teki Mostar Koski Mehmet Paşa, Mostar Keyvan Kethüda  Bugojno Sultan II. Ahmet Camileri; Bulgaristan’daki Şumnu Şerif Halil Paşa Camisi ve Külliyesi; Macaristan'daki Gülbaba Türbesi; Makedonya'daki Üsküp Sultan Murat, Üsküp İshak Bey Alaca, Saray Hüseyin Şah camileri ile Sırbistan'daki Damat Ali Paşa Türbesi ve Sokullu Mehmet Paşa çeşmesinin restorasyon çalışmaları devam ediyor. 

 

FOTOĞRAFLAR: TİKA